Wijn & spijs: welke wijn past bij welk gerecht?
De juiste wijn kan een gerecht nog lekkerder maken. Maar welke wijn drink je bij zalm, biefstuk, pasta, kaas of een vegetarisch gerecht?
Bij wijn en spijs gaat het niet alleen om de vraag of je rood of wit moet schenken. De bereidingswijze, saus, kruiden, structuur en intensiteit van een gerecht zijn minstens zo belangrijk.
Een gegrilde zalm vraagt bijvoorbeeld om een andere wijn dan gerookte zalm. En bij pasta bepaalt vaak niet de pasta, maar juist de saus welke wijn het beste past.
In deze gids helpen we je stap voor stap een passende wijn bij je gerecht te vinden.
Welke wijn past bij welk gerecht?
Gebruik onderstaande tabel als snel startpunt.
| Gerecht | Wijnen die vaak goed passen |
| Oesters en schaal- en schelpdieren | Muscadet, Chablis, Sauvignon Blanc, Champagne |
| Lichte witte vis | Sauvignon Blanc, Pinot Grigio, Albariño |
| Zalm | Chardonnay, Pinot Noir, droge rosé |
| Sushi | Riesling, Sauvignon Blanc, Grüner Veltliner |
| Kip | Chardonnay, Pinot Noir, Viognier |
| Varkensvlees | Pinot Noir, Riesling, Chardonnay |
| Biefstuk | Cabernet Sauvignon, Malbec, Syrah |
| Lamsvlees | Cabernet Sauvignon, Syrah, Rioja |
| Stoofvlees | Syrah, Malbec, stevige Rhône-wijn |
| Pasta met tomatensaus | Sangiovese, Chianti, Barbera |
| Pasta met roomsaus | Chardonnay, Pinot Gris |
| Pizza | Sangiovese, Barbera, Montepulciano |
| Risotto | afhankelijk van bereiding; vaak Chardonnay of Pinot Grigio |
| Pittig Aziatisch | Riesling, Gewürztraminer |
| Geitenkaas | Sauvignon Blanc |
| Zachte romige kaas | Chardonnay, mousserende wijn |
| Harde gerijpte kaas | stevige rode wijn, Port |
| Chocoladedessert | Ruby Port, Banyuls |
| Fruitdessert | Moscato, zoete Riesling |
Zie deze combinaties niet als regels. Wijn en spijs blijft voor een belangrijk deel een kwestie van persoonlijke smaak.
Advertentie
De basisregels van wijn en spijs
Je hoeft geen sommelier te zijn om een goede combinatie te maken. Met een paar principes kom je al een heel eind.
Stem de intensiteit op elkaar af
Een verfijnd gerecht kan gemakkelijk worden overheerst door een zware wijn. Andersom kan een lichte wijn verdwijnen naast een krachtig gerecht.
Kies bij lichte gerechten daarom meestal een lichtere wijn en bij stevige gerechten een wijn met voldoende kracht.
Een delicate witvis combineert bijvoorbeeld gemakkelijker met een frisse witte wijn dan met een zware, houtgerijpte rode wijn.
Kijk verder dan het hoofdingrediënt
De saus en bereidingswijze zijn vaak belangrijker dan het hoofdingrediënt.
Neem kip. Kip met citroen en kruiden vraagt om een andere wijn dan kip in een romige saus of pittige kip van de barbecue.
Hetzelfde geldt voor pasta. Pasta zelf heeft een vrij neutrale smaak. Tomatensaus, roomsaus, pesto of ragù bepaalt grotendeels welke wijn erbij past.
Houd rekening met zuren
Frisse zuren in wijn kunnen gerechten levendiger maken en zijn bijzonder prettig bij vettere ingrediënten.
Een wijn met voldoende zuren kan bijvoorbeeld mooi werken bij romige sauzen of vettige vis.
Bij gerechten waarin tomaat een belangrijke rol speelt, zijn wijnen met een frisse zuurgraad vaak eveneens een goede keuze.
Pas op met veel tannine bij pittig eten
Krachtige rode wijn met veel tannine is niet altijd de beste combinatie met scherp gekruid eten. Alcohol en tannine kunnen de ervaring van pittigheid versterken.
Bij pittige Aziatische gerechten werkt een aromatische witte wijn vaak beter. Riesling en Gewürztraminer zijn bekende voorbeelden.
Een klein beetje restzoet kan bovendien prettig zijn bij pittige gerechten.
Kies bij zoet eten een voldoende zoete wijn
Bij een dessert is het meestal prettig wanneer de wijn minstens zo zoet is als het gerecht.
Een droge wijn kan naast een zoet dessert zuur of dun overkomen. Kies daarom bijvoorbeeld voor Moscato bij een fruitdessert of een zoete versterkte wijn bij chocolade.
Welke wijn bij vis?
De bekende regel “witte wijn bij vis” is een bruikbaar beginpunt, maar zeker geen wet.
Het type vis, de bereidingswijze en saus bepalen welke wijn het beste past.
Wijn bij witte vis
Bij lichte witte vis zoals kabeljauw, schol, tong of zeebaars passen frisse witte wijnen vaak uitstekend.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Sauvignon Blanc;
- Pinot Grigio;
- Albariño;
- Verdejo;
- Chablis.
Wordt de vis geserveerd met een rijke boter- of roomsaus? Dan kan een vollere Chardonnay juist interessanter zijn.
Welke wijn bij zalm?
Zalm is voller en vetter dan veel witte vissoorten en kan daardoor ook een wat krachtigere wijn hebben.
Chardonnay is een klassieke mogelijkheid, vooral bij gebakken of gegrilde zalm. Een droge rosé kan eveneens mooi combineren.
Wil je rode wijn schenken? Een lichte Pinot Noir met frisse zuren en beperkte tannines kan verrassend goed bij zalm passen.
Gerookte zalm vraagt weer om een andere benadering. Daarbij kunnen frisse mousserende wijn, Riesling of een frisse Chardonnay interessant zijn.
Welke wijn bij sushi?
Bij sushi spelen naast vis ook rijstazijn, sojasaus, wasabi en soms zoete of pittige sauzen een rol.
Frisse, aromatische witte wijnen zijn daarom vaak een veilige keuze. Denk aan Riesling, Sauvignon Blanc of Grüner Veltliner.
Bij rijkere sushi met bijvoorbeeld zalm of avocado kan een iets vollere witte wijn eveneens goed werken.
Welke wijn bij vlees?
Bij vlees wordt vaak direct aan rode wijn gedacht. Dat is begrijpelijk, maar ook hier bepalen bereiding en saus veel.
Welke wijn bij biefstuk?
Een sappige biefstuk kan goed samengaan met een rode wijn met voldoende structuur en tannine.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Cabernet Sauvignon;
- Malbec;
- Syrah;
- Tempranillo;
- stevige Bordeaux-blends.
Bij een eenvoudige gegrilde biefstuk kan Malbec een mooie combinatie zijn. Wordt het vlees geserveerd met een rijke saus, dan mag de wijn vaak wat krachtiger zijn.
Welke wijn bij lamsvlees?
Lamsvlees combineert vaak mooi met kruidige rode wijnen. Syrah is interessant bij gegrild lam, terwijl Cabernet Sauvignon en rode Bordeaux goed kunnen passen bij rijkere bereidingen.
Bij mediterrane gerechten met lam, rozemarijn en knoflook kun je ook kijken naar rode wijnen uit de Rhône of Spanje.
Welke wijn bij varkensvlees?
Varkensvlees is veelzijdig en kan zowel met wit als rood worden gecombineerd.
Bij een lichte bereiding kan Chardonnay of Riesling goed passen. Bij gebraden varkensvlees is Pinot Noir een interessante rode keuze.
Bij zoetere sauzen is het verstandig rekening te houden met de zoetheid van het gerecht.
Welke wijn bij stoofvlees?
Stoofgerechten zijn meestal krachtig en rijk van smaak. Kies daarom een wijn die daar voldoende tegenover kan zetten.
Syrah, Malbec en krachtige rode Rhône-wijnen zijn interessante opties. Bij een stoofpot waarin veel wijn is verwerkt, kun je ook aansluiten bij de stijl van de wijn die voor de bereiding is gebruikt.
Welke wijn bij kip?
Kip is relatief mild van smaak. De bereidingswijze is daarom doorslaggevend.
Bij gebraden kip passen Chardonnay en Pinot Noir vaak uitstekend. Bij kip met roomsaus ligt een vollere witte wijn voor de hand.
Kruidige of pittige kipgerechten kunnen juist goed combineren met Riesling, Gewürztraminer of een andere aromatische witte wijn.
De vraag “welke wijn bij kip?” heeft dus niet één antwoord. Kijk vooral naar de saus en kruiden.
Welke wijn bij pasta?
Bij pasta kun je de pasta zelf vrijwel vergeten. Kijk naar de saus.
Pasta met tomatensaus
Tomaat heeft relatief veel zuren. Italiaanse rode wijnen met frisse zuren sluiten daar vaak mooi bij aan.
Denk aan:
- Sangiovese;
- Chianti;
- Barbera;
- Montepulciano d’Abruzzo.
Pasta met roomsaus
Bij een romige saus kan een witte wijn met voldoende body en frisse zuren prettig werken.
Chardonnay is een voor de hand liggende keuze. Pinot Gris kan eveneens goed passen.
Pasta bolognese
Bij een rijke vleessaus passen middelzware Italiaanse rode wijnen vaak uitstekend. Sangiovese, Chianti, Barbera of Montepulciano zijn logische opties.
Pasta pesto
Pesto bevat basilicum, olijfolie, kaas en vaak pijnboompitten. Een frisse witte wijn zoals Sauvignon Blanc of Vermentino kan hier mooi bij aansluiten.
Welke wijn bij pizza?
Pizza lijkt eenvoudig, maar de topping bepaalt veel.
Bij een klassieke pizza met tomaat werken Italiaanse rode wijnen met frisse zuren goed. Denk aan Sangiovese, Barbera of Montepulciano.
Bij pizza met veel vlees mag de rode wijn wat steviger zijn. Bij een witte pizza zonder tomatensaus kan een frisse of iets vollere witte wijn juist aantrekkelijk zijn.
Ook hier geldt dus: kijk vooral naar wat er óp de pizza ligt.
Welke wijn bij vegetarische gerechten?
Vegetarisch eten biedt enorm veel mogelijkheden voor wijn. Het idee dat rode wijn bij vlees hoort en witte wijn bij groente is veel te eenvoudig.
Gegrilde paddenstoelen hebben bijvoorbeeld aardse, hartige smaken en kunnen prachtig combineren met Pinot Noir.
Bij geroosterde groenten passen onder andere droge rosé, Grenache en verschillende witte wijnen.
Bij salades met geitenkaas is Sauvignon Blanc een bekende combinatie.
Bij vegetarische curry’s kunnen Riesling en Gewürztraminer juist uitstekend werken.
Kijk opnieuw naar bereidingswijze, saus, kruiden en intensiteit.
Welke wijn bij Aziatisch eten?
“Aziatisch eten” omvat uiteraard enorm veel verschillende keukens. Toch zijn er enkele eigenschappen die regelmatig terugkomen: pittigheid, zoet-zuurcontrasten, aromatische kruiden en umami.
Aromatische witte wijnen zijn daardoor vaak interessant.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Riesling;
- Gewürztraminer;
- Pinot Gris;
- Grüner Veltliner.
Bij pittige gerechten kan een wijn met een klein beetje restzoet prettig werken. Vermijd bij zeer scherp eten liever extreem alcoholrijke en tanninerijke rode wijn.
Welke wijn bij kaas?
De combinatie rode wijn en kaas is beroemd, maar witte wijn is verrassend vaak minstens zo interessant.
Geitenkaas
Sauvignon Blanc en geitenkaas vormen een klassieke combinatie. De frisse zuren van de wijn sluiten mooi aan bij de frisse, uitgesproken smaak van de kaas.
Brie en camembert
Bij zachte, romige kazen kun je Chardonnay proberen. Ook mousserende wijn kan dankzij de zuren en bubbels een prettig contrast geven.
Harde gerijpte kaas
Bij oude, harde kazen mag de wijn meer kracht hebben. Stevige rode wijn kan goed werken, maar ook versterkte wijn zoals Port is interessant.
Blauwe kaas
Het zoute en krachtige karakter van blauwe kaas combineert vaak verrassend goed met zoete wijn. Denk bijvoorbeeld aan Port of een zoete witte wijn.
Welke wijn bij een dessert?
Bij dessert is één regel bijzonder handig:
zorg dat de wijn minstens zo zoet is als het dessert.
Een droge wijn naast een zeer zoet gerecht kan onaangenaam zuur of dun gaan smaken.
Bij desserts met vers fruit kun je bijvoorbeeld Moscato of een zoete Riesling proberen.
Bij chocolade zijn versterkte zoete wijnen zoals Ruby Port of Banyuls klassieke mogelijkheden.
Bij crème brûlée, tarte tatin en andere rijke desserts kan een dessertwijn met voldoende frisheid een mooi tegenwicht bieden.
Rode of witte wijn bij het eten?
De traditionele regel “wit bij vis en rood bij vlees” is gemakkelijk te onthouden, maar veel te beperkt.
Een lichte Pinot Noir kan uitstekend bij zalm passen, terwijl een volle Chardonnay goed kan combineren met kip of zelfs bepaalde varkensgerechten.
Kijk daarom vooral naar:
- de intensiteit van het gerecht;
- de bereidingswijze;
- de saus;
- zoetheid en zuurgraad;
- pittigheid;
- de structuur van zowel gerecht als wijn.
Daarmee kom je meestal verder dan alleen kijken naar de kleur van de wijn.
Wijn-spijscombinaties per druivensoort
Heb je de wijn al in huis en zoek je juist een gerecht erbij? Gebruik dan onderstaande richtlijnen als startpunt.
| Druif | Gerechten die vaak goed combineren |
| Sauvignon Blanc | geitenkaas, salades, schaal- en schelpdieren, lichte vis |
| Chardonnay | kip, zalm, romige pasta, rijke visgerechten |
| Riesling | Aziatisch, pittige gerechten, varkensvlees, sushi |
| Pinot Grigio | lichte vis, salades, antipasti |
| Gewürztraminer | curry, pittige Aziatische gerechten, aromatische keuken |
| Pinot Noir | eend, paddenstoelen, kip, zalm |
| Merlot | rundvlees, gehaktgerechten, geroosterde groenten |
| Cabernet Sauvignon | biefstuk, lamsvlees, stevige vleesgerechten |
| Malbec | gegrild rundvlees, barbecue |
| Syrah / Shiraz | lam, barbecue, stoofgerechten |
| Sangiovese | pizza, pasta met tomaat, Italiaanse vleesgerechten |
| Tempranillo | lam, tapas, geroosterd vlees |
Veel gestelde vragen over wijn en eten
Welke wijn is het makkelijkst te combineren met eten?
Er bestaat geen universele wijn die overal bij past. Wijnen met voldoende frisse zuren en niet te veel alcohol of tannine zijn vaak wel veelzijdig aan tafel. Denk bijvoorbeeld aan verschillende stijlen Riesling, Sauvignon Blanc, Pinot Noir en mousserende wijn.
Moet je altijd witte wijn bij vis drinken?
Nee. Bij stevige of vette vis kan een lichte rode wijn uitstekend werken. Pinot Noir bij zalm is daar een bekend voorbeeld van. Bereidingswijze en saus zijn belangrijker dan de simpele regel dat vis altijd witte wijn nodig heeft.
Welke wijn past bij pittig eten?
Aromatische witte wijnen zoals Riesling en Gewürztraminer zijn vaak goede keuzes. Een beetje restzoet kan de pittigheid verzachten. Zeer alcoholrijke of tanninerijke wijn kan scherpe smaken juist sterker laten overkomen.
Welke wijn past bij een borrelplank?
Dat hangt af van wat er op de plank ligt. Bij een combinatie van kaas, vleeswaren, olijven en andere hapjes zijn mousserende wijn, droge rosé en toegankelijke witte of rode wijnen vaak veelzijdig. Bij een plank met vooral krachtige kazen kun je voor een rijkere wijn kiezen.
Welke wijn past bij barbecue?
Kijk naar wat er op de barbecue ligt. Malbec, Syrah en Cabernet Sauvignon passen vaak goed bij gegrild rundvlees. Bij kip, vis of gegrilde groenten kunnen rosé, Chardonnay of lichtere rode wijn beter passen. Ook rokerige en zoete marinades hebben invloed op de keuze.
Welke wijn past bij kerst?
Dat hangt volledig af van het kerstmenu. Bij vis kan een mooie Chardonnay of andere witte wijn passen, bij wild of rundvlees een krachtigere rode wijn en bij dessert een zoete wijn. Serveer je meerdere gangen, dan is het vaak leuker om per gang een passende wijn te kiezen dan één wijn voor de hele avond.
Zelf de juiste wijn bij je gerecht vinden
De perfecte wijn-spijscombinatie bestaat niet. Persoonlijke smaak blijft uiteindelijk het belangrijkst.
Gebruik daarom drie vragen als uitgangspunt:
Hoe krachtig is het gerecht?
Kies een wijn met ongeveer dezelfde intensiteit.
Welke smaak bepaalt het gerecht?
Let vooral op saus, kruiden, zuren, zoetheid en bereidingswijze.
Waar heb je zelf zin in?
Een theoretisch perfecte combinatie heeft weinig waarde wanneer je de wijn zelf niet lekker vindt.
Op Kwaliteitwijnen.nl kun je wijnen ontdekken en vergelijken op basis van onder andere kleur, druivensoort, herkomst, smaak en prijs.
Bekijk bijvoorbeeld onze rode wijnen, witte wijnen, rosé, mousserende wijnen of gebruik onze druivensoorten gids om een wijn te vinden die bij jouw gerecht én smaak past.
