Ramón Bilbao Mirto (in giftbox)
€44.95
De Rioja heeft een klassensysteem dat iedereen kent: Crianza, Reserva, Gran Reserva, in opklimmende volgorde van verplichte rijping. Dat systeem heeft de streek groot gemaakt en is tegelijk de reden dat veel Riojaproducenten zich er sinds de jaren negentig aan zijn gaan onttrekken.
Het bezwaar is dat de categorieën alleen over tijd gaan en niets over herkomst of selectie. Daarom maken veel huizen nu een topwijn buiten dat systeem om, gebouwd op de beste percelen in plaats van op een rijpingsminimum. Mirto is die wijn bij Ramón Bilbao: Tempranillo van stokken van minimaal zeventig jaar oud, en alleen gebotteld in de goede jaren.
Proeven
De wijn heeft een diepe rood-paarse kleur, voor een 2019 nog opvallend jong van tint. In de neus komen aroma’s van zwarte pruimen, specerijen en kruiden naar boven, met een subtiele hint van hout en vanille.
Dat het hout subtiel is bij negentien maanden op nieuwe vaten, zegt iets over de concentratie van de wijn: er is genoeg fruit en genoeg extract om het hout op te nemen in plaats van eronder te verdwijnen. Bij een minder geconcentreerde wijn zou dezelfde hoeveelheid nieuw eiken de neus overnemen.
In de mond is de smaak vol, met een goede balans tussen zuren en intensiteit. Die zuren zijn bij veertien en een half procent alcohol het belangrijkste wat de wijn overeind houdt: zonder zuurgraad wordt een wijn van dit gewicht log.
Het smaakprofiel is krachtig, intens, complex en rijk. Veertien en een half procent alcohol, afgesloten met kurk.
Oude stokken en Allier-eiken
De druiven komen van wijngaarden van minimaal zeventig jaar oud, in het hart van de DOC Rioja, en worden handmatig geoogst. Zeventig jaar is bij een wijnstok respectabel: de productieve levensduur van commercieel aangeplante stokken wordt vaak op dertig tot veertig jaar gesteld, waarna ze worden gerooid omdat de opbrengst te laag wordt.
Precies die lage opbrengst is wat een oude stok waardevol maakt. Hij draagt minder vrucht, dus alles wat de plant produceert komt in minder druiven terecht: meer concentratie, meer extract, meer nuance. Daarbij heeft een stok van zeventig jaar een diep en uitgebreid wortelstelsel dat water en voedingsstoffen gelijkmatiger opneemt, waardoor de wijn in een droog of juist nat jaar minder uit balans raakt.
De bodem bestaat uit fijne leem en kalk. Kalk houdt de zuurgraad in stand, en dat is in een warme streek als de Rioja geen bijzaak. Het klimaat doet de rest: de warme zon zorgt voor de rijping, en de koelte in de nacht triggert de aromaontwikkeling in de druiven. Dat grote verschil tussen dag en nacht is de reden dat een Rioja van veertien en een half procent toch frisheid kan houden.
Na de oogst wordt de wijn op moderne wijze gemaakt met respect voor traditie, en rijpt hij negentien maanden op nieuwe Franse eikenhouten vaten uit de Allier. Dat is een specifieke keuze die uitleg verdient.
Franse eikenvaten worden benoemd naar het bos waar het hout uit komt, en de Allier, in centraal Frankrijk, is een van de meest gewaardeerde herkomsten. De bomen groeien daar langzaam in een dicht bos met weinig licht, waardoor de jaarringen smal liggen en het hout fijn van vezel is. Fijn hout geeft zijn stoffen langzamer en gelijkmatiger af dan grof hout, met als resultaat fijnere tannine en een subtielere, meer kruidige en specerij-achtige toon in plaats van de zoete vanille- en kokostoon van Amerikaans eiken.
Voor een Rioja is dat een bewuste breuk met de traditie. De klassieke Rioja rijpt op Amerikaans eiken, en dat zoete, kokosachtige profiel is wat de streek haar herkenbare handschrift heeft gegeven. Negentien maanden op nieuw Frans Allier-eiken levert een heel andere wijn op: strakker, kruidiger en internationaler van stijl.
Over de naam zegt de producent dat Mirto verwijst naar een kruidenplant die alleen in bijzonder goede jaren groeit. Mirte is in werkelijkheid een vrij gewone mediterrane struik, dus beschouw dat als het verhaal van het huis. Wat wél een harde claim is: Mirto wordt alleen in de beste jaren uitgebracht, en dat is bij een topwijn de belangrijkste kwaliteitsgarantie die er bestaat. Een producent die in een matig jaar niet bottelt, zet zijn hele reputatie achter de jaren waarin hij dat wel doet.
Decanteren, bewaren en combineren
De producent adviseert expliciet om te decanteren, en bij deze wijn is dat terecht. Een 2019 met negentien maanden nieuw hout en veertien en een half procent alcohol is in 2026 nog niet uitgeademd: giet hem een tot twee uur voor het eten in een karaf. Zonder lucht blijft het hout vooraan staan en komen de pruimen en specerijen er niet uit.
Schenk de wijn daarna op zeventien graden in een ruim glas. Bij deze alcohol is warmer schenken onverstandig.
De wijn is nu goed te drinken na decanteren en kan ruim vooruit: reken op een venster tot ongeveer 2032 of later, waarin het nieuwe hout verder integreert en de wijn de leer-, tabak- en dadeltonen ontwikkelt die gerijpte Tempranillo kenmerken.
De producent noemt hoge gastronomische gerechten van rood vlees met krachtige sauzen, en dat is een nauwkeurige plaatsing. Dit is geen wijn voor een eenvoudig stuk vlees; hij heeft genoeg kracht om een geconcentreerde saus aan te kunnen en zou een licht gerecht overheersen.
Concreet: een gebraden ribstuk met een rodewijnsaus, entrecote met een pepersaus, lamsbout met knoflook en rozemarijn, of eendenborst met een donkere, kruidige saus. Bij gegrild vlees werkt hij ook, zolang het stevig werk is: chuletón, korte ribben, een stuk vlees van het houtvuur.
Verder past hij bij gestoofde oxtail, bij wild zoals hert, en bij gerijpte harde kazen; een oude Manchego of een Idiazábal is de Spaanse keuze. Vermijd scherpe blauwe kazen, want die botsen met de tannine.
Kort samengevat
- Type: rode top-cuvée uit de Rioja, Spanje (DOC Rioja), in geschenkverpakking
- Druif: 100 procent Tempranillo van wijngaarden van minimaal 70 jaar oud
- Producent: Bodegas Ramón Bilbao, Haro
- Herkomst: het hart van de DOC Rioja, op fijne leem- en kalkbodem, met warme dagen en koele nachten
- Rijping: 19 maanden op nieuwe Franse eikenhouten vaten uit de Allier
- Bijzonder: Mirto wordt alleen in de beste jaargangen uitgebracht
- Smaakprofiel: krachtig, intens, complex en rijk, met zwarte pruim, specerijen, kruiden en een subtiele hint van hout en vanille
- Alcohol: 14,5 procent, kurk, 75 centiliter
- Serveertemperatuur: 17 graden, één tot twee uur vooraf decanteren
Veel gestelde vragen
Wat betekent een top-cuvée in de Rioja?
Een wijn buiten het systeem van Crianza, Reserva en Gran Reserva om. Die categorieën gaan alleen over verplichte rijpingstijd en zeggen niets over herkomst of selectie. Een top-cuvée is in plaats daarvan gebouwd op de beste percelen en de strengste selectie.
Wat maakt zeventigjarige stokken bijzonder?
Ze dragen minder vrucht, dus alles wat de plant produceert komt in minder druiven terecht: meer concentratie, meer extract, meer nuance. Daarbij neemt een diep en uitgebreid wortelstelsel water gelijkmatiger op, waardoor de wijn in een extreem jaar minder uit balans raakt.
Wat is Allier-eiken?
Eikenhout uit het Allier-bos in centraal Frankrijk, een van de meest gewaardeerde herkomsten. De bomen groeien daar langzaam in een dicht bos, waardoor de jaarringen smal liggen en het hout fijn van vezel is. Fijn hout geeft zijn stoffen langzamer af en levert fijnere tannine en een subtielere, kruidige toon.
Waarom Frans eiken in plaats van het klassieke Amerikaanse?
De klassieke Rioja rijpt op Amerikaans eiken, dat een zoete, kokosachtige toon geeft en de streek haar herkenbare handschrift heeft gegeven. Negentien maanden op nieuw Frans Allier-eiken levert een strakkere, kruidiger en internationaler wijn op. Het is een bewuste breuk met de traditie.
Waar komt de naam Mirto vandaan?
Volgens de producent van een kruidenplant die alleen in bijzonder goede jaren groeit. Mirte is in werkelijkheid een vrij gewone mediterrane struik, dus beschouw dat als het verhaal van het huis. Wat wel klopt, is dat Mirto alleen in de beste jaargangen wordt uitgebracht.
Moet ik deze wijn decanteren?
Ja, de producent adviseert het en bij deze wijn is dat terecht. Giet hem één tot twee uur voor het eten in een karaf; zonder lucht blijft het hout vooraan staan en komen de pruimen en specerijen er niet uit.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Rood vlees met een krachtige saus: gebraden ribstuk met rodewijnsaus, entrecote met pepersaus, lamsbout met knoflook en rozemarijn, eendenborst met een donkere saus. Verder stevig gegrild vlees, gestoofde oxtail, wild zoals hert, en gerijpte harde kazen zoals Manchego of Idiazábal.



