Brauneberger Mandelgraben Pinot Noir*
€36.95
Rode wijn van de Moezel klinkt als een vergissing. Dit is het koudste serieuze wijngebied van Duitsland, de reden dat de wijngaarden op steile leisteenhellingen staan is dat er anders te weinig zon op de druiven valt, en Riesling vult hier negentig procent van het areaal.
En toch: Spätburgunder, oftewel Pinot Noir, staat aan de Moezel al eeuwen, en de klimaatverandering heeft die aanplant opnieuw interessant gemaakt. Deze wijn van Markus Molitor komt uit de Mandelgraben bij Brauneberg, is in november geoogst en heeft veertien maanden op nieuwe Franse barriques gelegen.
Proeven
De wijn geeft aroma’s die doen denken aan kersen, zwarte bessen, grafiet, cacao, vanille en drop. Die lijst leest als twee wijnen tegelijk, en dat is precies wat hier gebeurt: kersen en zwarte bessen komen van de druif, grafiet en drop van de bodem en de koele herkomst, en cacao en vanille van het nieuwe Franse hout.
In de mond is de wijn fruitig en geconcentreerd, met een elegante en zijdezachte structuur. De zuren zijn mooi in balans, en de ronde tannines eindigen in een complexe, minerale afdronk. Die mineraliteit is bij Pinot Noir van leisteen en kwartsiet het meest onderscheidende kenmerk en komt zelden zo duidelijk naar voren als bij wijnen uit dit soort koele gebieden.
Dertien procent alcohol, en dat is voor een Pinot Noir van dit niveau bescheiden: het is het bewijs dat de concentratie niet uit rijpheid maar uit opbrengstbeperking en terroir komt. De wijn is ongefilterd.
Novemberoogst, kwartsiet en veertien maanden nieuw hout
De druiven worden in november geoogst, en dat is uitzonderlijk laat. Pinot Noir is een vroegrijper die elders in augustus of september binnenkomt; aan de Moezel in november oogsten betekent dat de druif twee tot drie maanden extra aan de stok heeft gehangen. Die lange, koele rijping is de reden dat de wijn tegelijk geconcentreerd en fris is: het aroma heeft alle tijd gehad om zich te ontwikkelen, terwijl de koude de zuren in stand heeft gehouden.
Dat dit kan, is te danken aan de ligging van het perceel. De wijngaard varieert van vlak tot steil, en het deel waar deze druiven vandaan komen ligt op een helling die tot in het bos doorloopt. Dat bos zorgt voor een gelijkmatige watertoevoer, zelfs in hete, droge jaren, en de druiven behouden hun zuren daardoor opvallend goed.
De bodem is stenig, met kwartsiet en grind. Kwartsiet is bijzonder hard en bijzonder arm, en wat het met een wijn doet is de stok tot diepe beworteling dwingen en de opbrengst beperken. Dat geeft deze Pinot Noir zijn mineraliteit en finesse, zoals de producent zelf opmerkt.
Na het ontstelen begint een spontane fermentatie die ongeveer drieënhalve week duurt. Dat is lang voor een Pinot Noir, en een lange schilweking haalt meer kleur, meer tannine en meer extract uit de druif. Daarna gaat de wijn veertien maanden op nieuwe Franse barriques.
Dat is veel nieuw hout, en het is goed om daar eerlijk over te zijn. Een barrique van tweehonderdvijfentwintig liter geeft bij volledig nieuw hout aanzienlijk wat vanille, kokos en geroosterde toon af, en bij een Pinot Noir van dertien procent is dat een stevige ingreep. De cacao- en vanilletonen in het glas komen daar rechtstreeks uit. Wie een puriteinse, onopgesmukte Pinot Noir zoekt, moet dit weten; wie een rijkere, gelaagde stijl waardeert, krijgt hier precies wat hij wil.
Door de lange rijping is de wijn op natuurlijke wijze geklaard en is filtering niet nodig geweest. Een ongefilterde wijn behoudt meer textuur en aromatische diepte, maar kan na een paar jaar bezinksel in de fles vormen. Laat de fles daarom rechtop staan en schenk hem voorzichtig uit.
Achter de wijn staat Markus Molitor, die in 1984 op twintigjarige leeftijd het wijngoed Haus Klosterberg overnam en een traditie van acht generaties voortzette. Het bedrijf is uitgegroeid tot een van de bekendste privébezittingen van de Moezel; naast Riesling bestaat de aanplant uit Weissburgunder en Spätburgunder.
Serveren en combineren
De producent noemt wild gevogelte, kalfsvlees, paté en rijpe kaassoorten, en daarnaast pekingeend en andere Aziatische gerechten met vlees of gevogelte. Dat laatste is bij een Pinot Noir van dit type een voortreffelijke suggestie.
Pekingeend werkt omdat de zoetheid van het hoisinsaus-laagje en het krokante vet precies iets vragen wat deze wijn heeft: fris fruit, zachte tannine en genoeg aromatische rijkdom om niet te verdwijnen. Een stevige rode wijn zou de eend overheersen, een frisse witte wijn zou het vet niet aankunnen.
Wild gevogelte, zoals fazant, patrijs of wilde eend, is de klassieke Pinot Noir-combinatie. Bij kalfsvlees gaat het om kalfsschnitzel, kalfsoester of kalfszwezerik; bij paté werkt de zuurgraad van de wijn tegen de vetheid. Rijpe kazen zijn een goede keuze zolang ze niet te scherp zijn.
Verder past de wijn bij gerechten met paddenstoelen, bij gebraden eend en bij een coq au vin. Schenk hem op zestien graden in een ruim bourgogneglas en zet hem een uur voor het eten open.
Kort samengevat
- Type: rode wijn van de Moezel, Duitsland (QbA Mosel)
- Druif: 100 procent Pinot Noir, oftewel Spätburgunder
- Herkomst: de Mandelgraben bij Brauneberg, op een helling die tot in het bos doorloopt, op een stenige bodem met kwartsiet en grind
- Producent: Markus Molitor, Bernkastel-Wehlen
- Vinificatie: novemberoogst, ontsteeld, spontane fermentatie van circa 3,5 week, 14 maanden op nieuwe Franse barriques, ongefilterd gebotteld
- Smaakprofiel: fruitig, complex en elegant, met kers, zwarte bes, grafiet, cacao, vanille en drop
- Alcohol: 13 procent, 75 centiliter
- Serveertemperatuur: 16 graden, een uur vooraf openen, in een ruim bourgogneglas
Veel gestelde vragen
Maakt de Moezel ook rode wijn?
Ja, al is het een kleine categorie in een gebied dat voor negentig procent met Riesling is beplant. Spätburgunder, oftewel Pinot Noir, staat er al eeuwen, en de klimaatverandering heeft die aanplant opnieuw interessant gemaakt.
Waarom wordt er in november geoogst?
Pinot Noir is elders een vroegrijper die in augustus of september binnenkomt. Aan de Moezel in november oogsten betekent twee tot drie maanden extra aan de stok, en die lange, koele rijping is de reden dat de wijn tegelijk geconcentreerd en fris is.
Wat doet kwartsiet met een wijn?
Kwartsiet is bijzonder hard en bijzonder arm. Het dwingt de stok tot diepe beworteling en beperkt de opbrengst, wat deze Pinot Noir zijn mineraliteit en finesse geeft.
Wat betekent het dat de wijn ongefilterd is?
Door de lange rijping is de wijn op natuurlijke wijze geklaard, waardoor filtering niet nodig was. Dat behoudt meer textuur en aromatische diepte, maar er kan na een paar jaar bezinksel in de fles ontstaan. Bewaar de fles rechtop en schenk hem voorzichtig uit.
Is veertien maanden nieuw eiken niet veel voor Pinot Noir?
Het is een stevige ingreep, en de cacao- en vanilletonen in het glas komen daar rechtstreeks uit. Wie een onopgesmukte Pinot Noir zoekt moet dat weten; wie een rijkere, gelaagde stijl waardeert krijgt hier precies wat hij zoekt.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Pekingeend en andere Aziatische vleesgerechten, wild gevogelte zoals fazant, patrijs of wilde eend, kalfsvlees, paté, gerechten met paddenstoelen, coq au vin en rijpe kazen die niet te scherp zijn.



