Oostenrijkse druiven
van Grüner Veltliner tot Blaufränkisch
Oostenrijk is misschien een klein wijnland, maar het heeft een eigen, onmiskenbare smaak. Slechts één procent van de wereldwijde wijnproductie komt hier vandaan, en het grootste deel daarvan blijft binnen de eigen grenzen. Dit maakt Oostenrijkse wijn voor veel Nederlandse wijnliefhebbers nog altijd een ontdekking. Wie de druiven van dit land leert kennen, begrijpt al snel waarom sommeliers er zo dol op zijn: frisse, minerale witte wijnen met een herkenbaar pepertje, en rode wijnen die eerder kruidig en elegant zijn dan zwaar. In deze gids nemen we je mee langs de belangrijkste Oostenrijkse druivenrassen, hun smaakprofielen en de regio’s waar ze het best tot hun recht komen.
Een klein wijnland met een eigen karakter
De Oostenrijkse wijnbouw concentreert zich in het oosten van het land, in een strook die loopt van de Donau bij Wenen tot aan de Hongaarse grens. Het klimaat is overwegend continentaal: warme zomers, koele nachten en een lang, mild najaar. Juist dat verschil tussen dag en nacht geeft de druiven hun typerende combinatie van rijpheid en frisse zuren. Ongeveer tweederde van de aanplant bestaat uit witte druiven, met Grüner Veltliner als onbetwiste hoofdrolspeler. De afgelopen decennia heeft het land sterk op kwaliteit ingezet, met strenge regels en een eigen herkomstsysteem. Oostenrijkse kwaliteitswijn herken je aan de rood-wit-rode banderol op de capsule, een klein maar betrouwbaar keurmerk.
Een selectie uit het aanbod Oostenrijkse wijnen
Witte druivenrassen
Grüner Veltliner
Grüner Veltliner is het uithangbord van Oostenrijk en goed voor ongeveer een derde van de totale aanplant. De druif groeit vrijwel uitsluitend hier, wat de wijn een eigen identiteit geeft. In het glas proef je groene appel, citrus en een vleugje witte peper. Dat laatste is zo kenmerkend dat het de bijnaam ‘pepertje’ heeft gekregen. De stijl varieert sterk met de bodem en de opbrengst: van lichte, frisse terraswijnen tot rijke, gelaagde wijnen die jaren kunnen rijpen. De toppers uit de Wachau meten zich gerust met witte bourgognes. Daarnaast is het een dankbare tafelwijn die bij veel gerechten past, van asperges tot de Aziatische keuken.
Riesling
Langs de steile terrassen van de Donau deelt Riesling de mooiste wijngaarden met Grüner Veltliner. De Oostenrijkse stijl is overwegend droog, met een strakke mineraliteit en aroma’s van steenfruit en citrus. Deze wijnen hebben een uitstekend rijpingspotentieel en behoren tot de meest verfijnde witte wijnen van het land.
Welschriesling, Weissburgunder en Sauvignon Blanc
Naast de twee hoofdrolspelers kent Oostenrijk een breed palet aan witte rassen. Welschriesling levert lichte, frisse wijnen en vormt de basis voor veel mousserende Sekt en edelzoete dessertwijnen. Weissburgunder (Pinot Blanc) en Chardonnay, in de Steiermark bekend als Morillon, geven rondere, vollere witte wijnen. In de Steiermark is bovendien Sauvignon Blanc sterk in opkomst, met aromatische, kruidige wijnen die internationaal hoog scoren.
Veel gestelde vragen over Oostenrijkse druiven
Wat is de bekendste druif van Oostenrijk?
Grüner Veltliner is veruit de bekendste en meest aangeplante druif van Oostenrijk, goed voor ongeveer een derde van alle wijngaarden. De druif groeit vrijwel uitsluitend in Oostenrijk en levert frisse witte wijnen met een kenmerkend ‘pepertje’.
Welke rode druiven groeien er in Oostenrijk?
De belangrijkste rode druiven zijn Zweigelt, Blaufränkisch en St. Laurent. Zweigelt is het meest aangeplant en geeft soepele, fruitige wijnen; Blaufränkisch staat bekend om kruidige, gestructureerde wijnen met rijpingspotentieel; St. Laurent is elegant en doet aan Pinot Noir denken.
Waar staat de rood-wit-rode banderol op een fles voor?
Die banderol op de capsule is het keurmerk voor Oostenrijkse kwaliteitswijn. Hij geeft aan dat de wijn aan de wettelijke kwaliteitseisen voldoet en daadwerkelijk uit Oostenrijk afkomstig is.
Wat betekent DAC op een Oostenrijks wijnetiket?
DAC staat voor Districtus Austriae Controllatus, een herkomstsysteem dat vergelijkbaar is met de Franse AOC. Binnen elk DAC-gebied gelden vaste regels voor de toegestane druivenrassen en de stijl, zodat de wijn herkenbaar bij zijn streek past.
Waar past Grüner Veltliner het best bij?
Grüner Veltliner is veelzijdig en combineert goed met asperges, vis, schaaldieren, lichte voorgerechten en zelfs Aziatische gerechten. Door de frisse zuurgraad is het bovendien een prettige aperitiefwijn.
