Muscat Beaumes de Venise

Muscat de Beaumes-de-Venise is een vin doux naturel, een categorie die in Nederland weinig bekend is maar in Frankrijk een lange traditie kent. De naam is enigszins misleidend: natuurlijk zoet betekent hier dat de zoetheid uit de druif zelf komt en niet uit toegevoegde suiker, maar er wordt wel alcohol toegevoegd om de gisting stil te leggen.

Het verschil met port is merkbaar. Waar port zwaar, donker en krachtig is, voelt deze muskaat juist licht en bloemig aan. Het is een dessertwijn die het van elegantie moet hebben in plaats van van gewicht, en dat maakt hem geschikt voor momenten waarop een glas port te veel zou zijn.

Proeven

De wijn is helder goudgeel, soms met een lichte amberkleur. In de neus staat de Muscat-druif centraal: witte druif, bloesem die aan rozenwater doet denken, lavendel en honing. Muscat is een van de weinige druiven waarvan de wijn daadwerkelijk naar de verse druif ruikt, en dat herkenbare karakter is hier volop aanwezig.

In de smaak is de wijn zoet maar fris. Die frisheid is de kern: zonder voldoende zuren zou de zoetheid na twee slokken vermoeiend worden. Met vijftien procent alcohol is de wijn aanzienlijk lichter dan port, dat doorgaans rond de twintig procent zit, en dat scheelt merkbaar in hoe hij aanvoelt.

Het geheel is delicaat eerder dan machtig: geen kracht, maar gratie. De omschrijving op de productpagina adviseert koud te serveren, tussen de acht en tien graden, terwijl de kenmerkentabel tien tot twaalf noemt. Bij een bloemige dessertwijn als deze zou ik richting de koelere kant gaan; dat houdt de zoetheid in toom en laat de bloesemtonen beter uitkomen. De schroefdop is bovendien praktisch, want een geopende fles blijft weken goed in de koelkast.

Herkomst en appellation

Beaumes-de-Venise ligt in het zuidelijke deel van de Rhônevallei, aan de voet van de Dentelles de Montmirail, de scherpe kalkstenen kam die het landschap rond Gigondas en Vacqueyras domineert. Het dorp is vooral bekend om deze muskaatwijn, al wordt er tegenwoordig ook rode wijn met een eigen appellation gemaakt.

De appellation voor de muskaat dateert uit 1945 en is daarmee een van de oudere van de streek, maar de traditie is veel ouder. Al in de Romeinse tijd werd in dit gebied zoete wijn gemaakt, en de pausen van Avignon dronken hem in de veertiende eeuw.

De druif is Muscat Blanc à Petits Grains, de edelste van de Muscat-familie en dezelfde die in Piemonte Moscato Bianco heet. De kleine bessen hebben een hoge concentratie aromastoffen, wat de uitgesproken bloemige en druivige geur verklaart.

De bereiding is kenmerkend voor een vin doux naturel. Tijdens de gisting wordt neutrale wijnalcohol toegevoegd, waardoor de gisten afsterven en een aanzienlijk deel van de natuurlijke druivensuiker in de wijn achterblijft. Dat gebeurt vroeg in het proces, wat verklaart waarom de wijn zoveel aromatische frisheid behoudt: de druif heeft nauwelijks tijd gehad om zijn primaire karakter te verliezen.

Combineren met gerechten

Als dessertwijn is deze muskaat veelzijdig. Bij fruitdesserts komt hij het best tot zijn recht: een abrikozentaart, een perzik in siroop, een fruitsalade met munt, of een sorbet van citrus. De bloemige aroma’s sluiten naadloos aan bij zomerfruit.

Ook bij romige desserts werkt hij goed, zeker die met honing of amandel. Een crème brûlée, een panna cotta met honing of een stuk amandeltaart zijn allemaal geslaagde keuzes. Chocolade zou ik vermijden; daarvoor is deze wijn te delicaat.

Minder voor de hand liggend maar zeer geslaagd is de combinatie met kaas. Een blauwe kaas als roquefort vormt het klassieke contrast van zout en zoet, en een verse geitenkaas met honing werkt eveneens uitstekend. En dan zijn er nog twee alternatieve momenten: als aperitief, goed gekoeld, of als digestief na het eten. In Zuid-Frankrijk wordt deze wijn bij alle drie gelegenheden geschonken.

Kort samengevat

• Land en streek: Frankrijk, Beaumes-de-Venise (zuidelijke Rhône)
• Druif: Muscat
• Alcohol: 15 procent
• Serveertemperatuur: 8 tot 10 graden volgens de omschrijving
• Smaakprofiel: zoet maar fris, met witte druif, bloesem, lavendel en honing
• Type: vin doux naturel, lichter dan port