Carpinus Tokaji Aszú 5 Puttonyos 2019

Tokaji Aszú is een van de oudste en meest legendarische zoete wijnen ter wereld. Lang voordat Sauternes of de Duitse Trockenbeerenauslese bestonden, werd in het noordoosten van Hongarije al wijn gemaakt van druiven die door edele rotting waren aangetast. De Franse koning Lodewijk XIV zou hem de wijn der koningen en de koning der wijnen hebben genoemd, en aan de Europese hoven was hij eeuwenlang een van de meest begeerde dranken.

Deze Aszú van Carpinus is een blend van twee klassieke Hongaarse druiven, Furmint en Hárslevelű. Die combinatie levert een dessertwijn op met uitbundige aroma’s en een verfijnde structuur, die het karakter van Tokaj volledig tot uitdrukking brengt. De aanduiding 5 Puttonyos zegt iets over de zoetheid, en het jaartal 2019 over de oogst.

Proeven

In Tokaj ontwikkelt zich aan het einde van het seizoen edele rotting, of botrytis, dankzij het unieke microklimaat in de noordoostelijke hoek van Hongarije. Ochtendnevels van de rivieren Bodrog en Tisza zorgen voor vocht, waarna de middagzon de druiven weer droogt. Die afwisseling laat de schimmel de schil doorprikken, waardoor water verdampt en suikers, zuren en aroma’s zich concentreren. De verschrompelde bessen die zo ontstaan, heten aszú.

De wijn is gefermenteerd en vierentwintig maanden gerijpt in Hongaarse eikenhouten vaten van 220 liter, wat een volledige integratie en rijping bevordert. In het glas is hij goudgeel tot amber. In de neus dansen citrusvruchten, honing en marmelade samen.

Op de tong is de wijn romig maar toch levendig, dankzij frisse zuren die een perfecte balans vormen met de natuurlijke restsuiker. Tropisch fruit en sinaasappelmarmelade domineren de smaak. Dat vermogen om zoet en fris tegelijk te zijn, is wat Tokaji onderscheidt: hij is rijker dan een Sauternes, maar meer uitgesproken Hongaars van karakter. Met 11,5 procent alcohol is hij bovendien lichter dan veel andere dessertwijnen. Serveer op acht tot tien graden, in een klein glas.

Herkomst en wijnmaker

De aanduiding puttonyos gaat terug op de traditionele manier waarop Tokaji Aszú wordt gemaakt. Een puttony is een draagmand van ongeveer vijfentwintig kilo, waarin de aszú-bessen werden verzameld. Die bessen werden vervolgens toegevoegd aan een vat met jonge basiswijn, en hoe meer manden je toevoegde, hoe zoeter en geconcentreerder het resultaat. Vijf puttonyos staat voor een zeer zoete, rijke stijl. Tegenwoordig wordt de classificatie bepaald door het restsuikergehalte, maar de oude benaming is gebleven.

Carpinus is een modern Hongaars wijnhuis uit Tokaj, een gebied dat al eeuwen bekendstaat om zijn vulkanische bodems en iconische zoete wijnen. De naam verwijst naar de haagbeuk, Carpinus in het Latijn, een boom die symbool staat voor de natuurlijke omgeving rond de wijngaarden. Het huis combineert de traditie van Tokaj met een moderne visie, waarbij het karakter van de wijngaarden centraal staat.

Carpinus werkt voornamelijk met Furmint, Hárslevelű en Sárgamuskotály, de klassieke druiven van de streek. Naast traditionele Tokaji maakt het ook droge witte wijnen, die laten zien hoe veelzijdig deze historische regio is. De combinatie van vulkanische bodem, hoogteverschillen en het bijzondere microklimaat geeft de wijnen een herkenbare stijl: elegant, mineraal en gastronomisch.

Combineren met gerechten

Tokaji Aszú is een klassieke dessertwijn, maar hij is veelzijdiger dan je zou denken. Bij het dessert komen gerechten met fruit het best tot hun recht: een abrikozentaart, een tarte tatin, een crème brûlée met sinaasappel of een Hongaarse Dobos-taart. De zuren van de wijn voorkomen dat de combinatie te zwaar wordt.

Foie gras is misschien wel de beroemdste hartige combinatie. De vette, romige ganzenlever en de zoete, frisse wijn vullen elkaar perfect aan. Ook een paté of een terrine met een chutney van vijgen of abrikozen werkt uitstekend.

Bij kaas is blauwe kaas de vanzelfsprekende keuze: een Roquefort, een Stilton of een gorgonzola dolce. Het zoute en scherpe van de kaas tegenover de honing en de marmelade van de wijn is een contrast dat al eeuwen standhoudt. En voor wie het eenvoudig wil houden: een glas Tokaji na de maaltijd, met een paar walnoten of gedroogde abrikozen, heeft verder niets nodig.

Kort samengevat

• Land en streek: Hongarije, Tokaj
• Druiven: Furmint en Hárslevelű
• Type: Tokaji Aszú, 5 puttonyos, edelzoet
• Alcohol: 11,5 procent
• Inhoud: 500 ml
• Serveertemperatuur: 8 tot 10 graden
• Rijping: 24 maanden op Hongaarse eikenhouten vaten