Can Bas La Romana Chardonnay Xarel-Lo
€47.95
De oudste manier om wijn te rijpen is tegelijk de nieuwste. Lang voordat iemand aan eiken vaten dacht, lag wijn in aardewerken kruiken in de grond, en in Georgië gebeurt dat na achtduizend jaar nog steeds. De laatste jaren hebben producenten in Spanje, Italië en Frankrijk die techniek opnieuw opgepakt, en niet uit nostalgie.
Deze La Romana van Can Bas rijpt voor tien procent in amforen en voor negentig procent in Frans eiken, en combineert Chardonnay met Xarel-lo, de inheemse druif die in deze streek vooral bekend is als basis voor cava. De wijn is genoemd naar het perceel waar Romeinse overblijfselen van de Via Augusta en een welvarende villa zijn gevonden.
Proeven
De neus wordt gedomineerd door aroma’s van wit steenfruit met lichte tropische tonen, op een geroosterde achtergrond die uit de rijping komt. Die geroosterde laag is de signatuur van het Franse eiken waarin het grootste deel van de wijn heeft gelegen.
In de mond is de wijn zijdeachtig, volumineus en aanhoudend, met een licht ziltige toon die volgens de producent uit de rijping in amforen komt. Dat is de interessantste eigenschap van deze wijn: een zilte, bijna maritieme afdronk die je in een puur op hout gerijpte Chardonnay niet tegenkomt.
Dertien en een half procent alcohol past bij dat volume. Het smaakprofiel is fruitig, tropisch en zacht. Dit is nadrukkelijk geen frisse aperitiefwijn maar een volle, gelaagde witte wijn met gewicht.
Waarom amforen verschil maken
Een amfoor doet iets wat geen enkel vat kan, en het is nuttig om te begrijpen wat precies. Zowel een eiken vat als een onbeklede amfoor is poreus, waardoor er minieme hoeveelheden zuurstof bij de wijn komen. Die micro-oxidatie maakt een wijn stabieler en ronder van textuur.
Het verschil zit in wat er verder gebeurt. Een eiken vat geeft smaakstoffen af: vanille, kokos, geroosterde toon, tannine uit het hout. Een amfoor van gebakken klei geeft niets af. Je krijgt dus wel de textuurverbetering van de zuurstofuitwisseling, maar zonder dat het hout de smaak overneemt.
Daar komt de vorm bij. Een amfoor is bol en heeft geen hoeken, waardoor de fijne gistresten op de bodem in een zachte beweging blijven circuleren in plaats van stil te liggen. Die voortdurende, minimale beroering zorgt ervoor dat de wijn meer van de gistcellen opneemt, wat de romige textuur versterkt.
De zilte toon die de producent aan de amforen toeschrijft is lastiger wetenschappelijk te onderbouwen, maar hij wordt door veel makers van amforenwijn gerapporteerd. Of het aan de klei zelf ligt of aan de combinatie van zuurstof en gistcontact, is nog een punt van discussie; dat de toon er is, staat buiten kijf.
Dat Can Bas slechts tien procent in amforen laat rijpen en negentig procent in Frans eiken, is een doordachte verhouding. Het eiken levert de structuur en de geroosterde complexiteit, de amfoor voegt de ziltige spanning en de extra textuur toe. Beide rijpen zes maanden, en de druiven worden met de hand geplukt.
De blend bestaat uit zesenvijftig procent Chardonnay en vierenveertig procent Xarel-lo. Dat laatste ras is de ruggengraat van de cava en levert normaliter frisse, licht bittere en aardse witte wijn. In een stille, houtgerijpte wijn komt een heel andere kant van de druif naar voren: Xarel-lo heeft namelijk uitzonderlijk veel natuurlijke antioxidanten, waardoor hij beter tegen rijping kan dan de meeste witte rassen. Dat maakt hem voor dit type wijn bijzonder geschikt.
De druiven groeien in Penedès op een kalksteenbodem, die volgens de producent ideaal is voor Xarel-lo, en door de biologische werkwijze is er voldoende water voor de stokken. Can Bas is biologisch gecertificeerd en de wijn is tevens geschikt voor veganisten.
Combineren met gerechten
De aanbieder noemt oesters, schelpdieren en witvis, en adviseert de wijn op twaalf graden te schenken. Dat is iets warmer dan je bij een frisse witte wijn zou doen, en bij deze body is dat precies goed: te koud blijven de geroosterde tonen en de textuur gesloten.
Oesters bij een houtgerijpte wijn is een gedurfde combinatie die hier werkt dank zij de zilte amforentoon: die sluit rechtstreeks aan op het zeewater in de schelp, waar een gewone eikenwijn te zwaar zou zijn. Bij schelpdieren en witvis geldt hetzelfde.
Breder past de wijn bij gebakken of gegratineerde vis, bij coquilles met een botersaus, bij kalfsvlees en bij risotto. Ook gerechten met paddenstoelen komen goed tot hun recht. En bij kaas werkt een romige of halfharde soort beter dan een scherpe.
Kort samengevat
- Type: biologische witte wijn uit Penedès, Spanje (DO Penedès)
- Druiven: 56 procent Chardonnay, 44 procent Xarel-lo
- Producent: Can Bas, biologisch gecertificeerd, in Subirats bij Barcelona
- Rijping: zes maanden, waarvan 90 procent in Franse eiken vaten en 10 procent in amforen
- Smaakprofiel: fruitig, tropisch en zacht, met wit steenfruit, geroosterde tonen en een licht ziltige afdronk
- Alcohol: 13,5 procent, kurk, 75 centiliter, biologisch en vegan
- Serveertemperatuur: rond de 12 graden
Veel gestelde vragen
Wat is een amfoor en wat doet die met wijn?
Een amfoor is een aardewerken kruik, de oudste manier om wijn te rijpen. Net als een eiken vat is klei poreus, zodat er minieme hoeveelheden zuurstof bij de wijn komen die de textuur ronder maken. Het verschil is dat klei geen smaakstoffen afgeeft, waardoor je de textuurverbetering krijgt zonder houttoon.
Waarom zou je amforen en eiken vaten combineren?
Het eiken levert structuur en geroosterde complexiteit, de amfoor voegt extra textuur en een zilte spanning toe zonder smaak van zichzelf. Bij deze wijn gaat negentig procent in eiken en tien procent in amforen.
Wat is Xarel-lo?
Xarel-lo is een inheemse witte druif uit Penedès en een van de drie klassieke cava-rassen. Het ras heeft uitzonderlijk veel natuurlijke antioxidanten, waardoor het beter tegen rijping kan dan de meeste witte druiven. Dat maakt hem geschikt voor stille, houtgerijpte wijn.
Waar komt de naam La Romana vandaan?
Van het perceel waar de druiven groeien. Daar zijn Romeinse overblijfselen gevonden van de Via Augusta en van een welvarende villa uit de tijd van het Romeinse Rijk.
Op welke temperatuur schenk je deze wijn?
Rond de twaalf graden, zoals de producent zelf adviseert. Dat is iets warmer dan bij een frisse witte wijn, en bij deze body is dat nodig: te koud blijven de geroosterde tonen en de textuur gesloten.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Oesters, schelpdieren en witvis, maar ook gebakken of gegratineerde vis, coquilles met botersaus, kalfsvlees, risotto en gerechten met paddenstoelen. Bij kaas werkt een romige of halfharde soort het best.



