Alluria Red Dry

Alluria is de naam van een rivier die stroomde langs Alyur, het dorp in de streek Van waar de voorouders van de familie Machanyan wijngaarden bezaten. Die rivier heet tegenwoordig anders en dat dorp ligt niet langer in Armenië, maar de naam is meegereisd en staat nu op een fles.

Dat verhaal is geen decoratie. Alluria is een van de weinige Armeense wijnhuizen die volledig zonder toegevoegde gist werkt, en dat is precies waar het bij deze wijn om draait. De gisting verloopt spontaan, op de wilde gisten die van nature op de druivenschil zitten. Dat is risicovol, want zo’n gisting kan misgaan en een hele partij in azijn veranderen, maar het is de manier waarop de grootvaders van de familie het deden.

Deze Red Dry is een blend van twee autochtone Armeense druiven: Haghtanak en Karmrahyut. Die laatste naam betekent letterlijk rood sap, een verwijzing naar de intense kleur die de druif meebrengt.

Proeven

De wijn is droog en vol, met een kleur die de Karmrahyut meteen verraadt. In de neus voert rood fruit de boventoon: rijpe kersen en blauwe bes, met een vleugje pruim eronder.

In de mond zet die fruitigheid door en krijgt de wijn de vulling die hem geschikt maakt voor stevig eten. De nasmaak is lang en vol, en blijft prettig op de tong liggen. Wat opvalt bij wijnen die zonder commerciële gist zijn gemaakt, is de aromatische eigenzinnigheid: ze smaken minder gepolijst en meer naar de plek waar ze vandaan komen.

De druiven worden geperst door middel van rieten manden, zoals dat in Armenië eeuwenlang is gedaan. Die zachte, langzame persing haalt minder bittere stoffen uit de pitten en schillen dan een moderne pers. Serveer op zestien tot achttien graden en geef de fles een half uur lucht; bij een spontaan vergiste wijn is dat vrijwel altijd de moeite waard.

Herkomst en wijnmaker

Wijnhuis Alluria is een familiebedrijf dat sinds 2014 commercieel wijn maakt. De eerste flessen Red Dry gingen in december 2016 in de verkoop, nadat een bevriende sommelier het thuisgemaakte werk had geproefd en oordeelde dat er potentie in zat. Daarvoor maakten de broers Machanyan al jaren wijn, maar alleen voor familie en vrienden.

De wijngaarden liggen bij Vagharshapat in de Ararat-vallei, de plaats die ook bekendstaat als Etchmiadzin en waar het geestelijk centrum van de Armeens-Apostolische Kerk is gevestigd. Het klimaat is er heet en de bodem bestaat uit zand en klei, omstandigheden die volgens de familie precies goed zijn voor de druiven die zij verbouwen.

Naast Haghtanak en Karmrahyut werkt het huis met Khndoghni en Voskehat, alle vier inheemse Armeense rassen. Die keuze is bewust: waar veel nieuwe wijnlanden inzetten op internationale druiven, onderscheidt Armenië zich juist door bij de eigen variëteiten te blijven. Er zijn er honderden geïdentificeerd, waarvan er tot nu toe maar een handvol commercieel wordt gebruikt.

De filosofie van het huis laat zich samenvatten als een herleving van de traditionele familiemethoden: spontane gisting, geen of zeer weinig sulfiet, en handwerk waar dat kan. Dat is in de moderne wijnbouw een uitzonderlijke positie, ook buiten Armenië.

Combineren met gerechten

Deze wijn vraagt om vlees. Gegrild rundvlees is de meest voor de hand liggende keuze, en in Armenië zou dat khorovats zijn: grote stukken vlees op spiesen boven houtskool. Het rokerige van de grill en het rijpe rode fruit van de wijn versterken elkaar.

Vleesgerechten in een saus werken eveneens uitstekend. Denk aan een stoofpot met tomaat en kruiden, aan lamsvlees met granaatappelmelasse, of aan gehaktballen in een volle saus. De body van de wijn kan die rijkdom dragen zonder dat er iets verloren gaat.

Wild is een goede najaarsoptie, zeker hertenvlees of wild zwijn. En dan is er de kaasplank, die bij deze wijn opvallend goed uitpakt: gerijpte schapenkaas, een oude gouda of een stevige manchego vinden houvast in de structuur. Bij groentegerechten kun je denken aan gegrilde aubergine of aan een pilav met paddenstoelen en kruiden.

Kort samengevat

• Land en streek: Armenië, Ararat-vallei bij Vagharshapat
• Druiven: Haghtanak en Karmrahyut, beide inheems
• Serveertemperatuur: 16 tot 18 graden
• Smaakprofiel: droog en vol, met rijpe kers, blauwe bes en een vleugje pruim
• Bereiding: spontane gisting zonder toegevoegde gist, persing in rieten manden
• Bijzonderheid: geen of zeer weinig sulfiet toegevoegd