AUT von Waldschütz Grüner Veltliner
Oorspronkelijke prijs was: €11.99.€8.99Huidige prijs is: €8.99.
Grüner Veltliner is de meest gedronken witte wijn van Oostenrijk en vult daar bijna een derde van het hele wijnareaal. Dat is geen toeval: het ras geeft een wijn die fris is zonder scherp te zijn, die aan tafel bij vrijwel alles past en die je zonder enige drempel kunt drinken.
Deze wijn komt uit Niederösterreich, het grootste wijnbouwgebied van het land, waar ruim achtentwintigduizend hectare wijngaard als een parelsnoer langs de Donau ligt. De druiven zijn geselecteerd uit verschillende wijngaarden van de familie Waldschütz in die vallei, en het resultaat is een lichte, strakke en opvallend zuivere Grüner Veltliner.
Proeven
De wijn heeft een licht citroengele kleur. In de neus is hij expressief en zuiver, met appels die bijval krijgen van tropische vruchten en precies de juiste hoeveelheid kruiden. Die kruidige toon is de signatuur van Grüner Veltliner: een licht peperige, bijna radijsachtige draai die het ras van geen enkele andere witte druif te leen heeft.
In de mond zingen groene appel en ananas de hoogste noot, bijgestaan door frisse citrusklanken en een vleugje kruisbes. Die combinatie van groene appel en ananas is het interessantste aan deze fles: de appel is wat je van een koel-klimaat-Grüner verwacht, de ananas niet. Dat tropische trekje maakt de wijn ronder en toegankelijker dan de strenge, minerale stijl waar het ras ook toe in staat is.
Het geheel is zuiver en elegant, met wat de producent een aangenaam en verrassend tropisch trekje noemt. Het smaakprofiel is licht, fris en strak, en de wijn is droog.
Twaalf procent alcohol en een schroefdop. Dat lage percentage hoort bij de stijl en is een pluspunt: dit is een wijn waarvan je een tweede glas kunt nemen zonder dat de avond een andere wending neemt.
Waarom er Niederösterreich op het etiket staat
De classificatie is QW Niederösterreich, en dat verdient uitleg, want het is precies het interessantste gegeven op het etiket.
Oostenrijk werkt sinds 2002 met het DAC-systeem, Districtus Austriae Controllatus, waarbij een streek als Kamptal, Kremstal of Wachau zijn eigen herkomstbenaming heeft met eigen regels over druivenrassen, alcoholgehalte en stijl. Een wijn die Kamptal DAC op het etiket mag zetten, komt volledig uit het Kamptal en past binnen dat profiel.
Deze wijn doet dat bewust niet. Wijnmaker Ralph Waldschütz maakt hem van zorgvuldig geselecteerde druiven uit alle wijngaarden van de familie in de Donauvallei, en omdat die over meerdere streken verspreid liggen, kan er geen enkele DAC op het etiket staan. Wat overblijft is Niederösterreich, de brede regionale aanduiding, en QW voor Qualitätswein.
Dat is geen afwaardering maar een andere keuze. Een DAC-wijn laat één plek horen; een regionale blend laat de wijnmaker uit meerdere plekken kiezen en elk jaar dezelfde stijl neerzetten. In een moeilijk jaar is dat een verzekering: wat het ene perceel mist, vult het andere aan. Voor een wijn die elk jaar betrouwbaar hetzelfde moet smaken tegen een vaste prijs, is dat precies de juiste route. Wat je inlevert is het verband met één specifieke wijngaard.
De bodem in deze streken loopt sterk uiteen, en dat is waar de Donau het verschil maakt. De rivier is de verbindende factor tussen wijndorpen die elk een totaal eigen ondergrond hebben: in het ene dorp staan de stokken op löss of kalksteen, in het volgende moeten de wortels zich een weg banen door een stevige rotsbodem. De druiven voor deze wijn komen van stokken die diep geworteld staan in rotsbodem rijk aan löss en kalksteen.
Löss is bij Grüner Veltliner de bodem bij uitstek. Het is door de wind aangevoerd, poederfijn stuifmeel uit de ijstijd, zeer diep en vochthoudend, en het houdt de stok ook in een droge zomer uit de stress. Dat geeft Grüners met body en rondheid. Kalksteen houdt daarbij de zuurgraad in stand, en die twee samen verklaren waarom deze wijn tegelijk strak en rond aanvoelt.
Achter de wijn staat de familie Waldschütz, die in 1849 begon in het dorp Obernholz in het hart van het Kamptal en het familiedomein in de loop der jaren heeft uitgebreid met wijngaarden elders in de Donauvallei, waaronder in de Wachau en Kremstal. Niederösterreich staat vooral bekend om zijn rieslings en grüner veltliners.
Serveren en combineren
Schenk de wijn tussen de tien en elf graden, zoals de producent adviseert. Dat is iets warmer dan je een eenvoudige witte wijn zou schenken, en bij Grüner Veltliner is dat verstandig: te koud verdwijnt de kruidige kant die het ras zijn karakter geeft, en houd je alleen het zuur over.
Het drinkadvies van de aanbieder noemt asperges, barbecue, charcuterie, gegrilde vis en zeebaars, en die vijf dekken de hele breedte van wat dit ras kan.
Asperges zijn de belangrijkste van de lijst. Asperges bevatten stoffen die veel witte wijnen metaalachtig of bitter laten overkomen, en Grüner Veltliner is een van de weinige rassen die daar niet van omvalt, precies omdat de wijn zelf al een groene, kruidige kant heeft. Met hollandaisesaus of gekookte ham erbij werkt het nog beter.
Gegrilde vis en zeebaars zijn de voor de hand liggende combinaties en de meest betrouwbare: de citrus en de zuren in het glas doen hetzelfde werk als een schijfje citroen op het bord.
Charcuterie is interessanter dan het lijkt. Ham, worst en paté zijn zout en vet, en de frisheid van deze wijn snijdt daar precies door. Bij een borrelplank is dit een bruikbaardere keuze dan een zware witte wijn, die het tegen de zoutigheid zou afleggen.
Barbecue is de verrassing in het rijtje, en het werkt om twee redenen: de zuren kunnen tegen de bittertjes van het rooster op, en gegrilde groenten, gemarineerde kip en visspiesjes zijn allemaal gerechten waar deze wijn beter bij staat dan de meeste rode wijnen.
Breder past hij bij schnitzel, bij quiche, bij een salade met kruiden en geitenkaas en bij de Aziatische keuken. Dat laatste verdient een aparte zin: Grüner Veltliner is een van de weinige witte wijnen die een gerecht met gember, koriander, chili of citroengras overleeft, en dat maakt hem bij Thais of Vietnamees eten een veiliger keuze dan vrijwel alles wat er naast staat.
Kort samengevat
- Type: droge witte wijn uit Niederösterreich, Oostenrijk (QW Niederösterreich)
- Druif: 100 procent Grüner Veltliner
- Producent: de familie Waldschütz, sinds 1849 in het Kamptal, met wijngaarden verspreid door de Donauvallei
- Herkomst: geselecteerde percelen in de Donauvallei, op rotsbodem rijk aan löss en kalksteen
- Smaakprofiel: licht, fris en strak, met groene appel, ananas, citrus, kruisbes en een kruidige ondertoon
- Alcohol: 12 procent, schroefdop.
- Serveertemperatuur: 10 tot 11 graden
Veel gestelde vragen
Wat is Grüner Veltliner?
De belangrijkste witte druif van Oostenrijk, die daar bijna een derde van het wijnareaal vult. Het ras geeft een frisse maar niet scherpe wijn met een licht peperige, bijna radijsachtige kruidigheid die geen andere witte druif op deze manier heeft.
Waarom staat er Niederösterreich op het etiket en niet Kamptal of Wachau?
Omdat de druiven uit verschillende wijngaarden in de Donauvallei komen. Oostenrijk werkt met het DAC-systeem, waarbij een streek als Kamptal of Wachau zijn eigen herkomstbenaming heeft met eigen regels; een wijn die over meerdere streken heen is samengesteld kan geen enkele DAC dragen en valt terug op de brede regionale aanduiding Niederösterreich.
Is een regionale blend minder goed dan een DAC-wijn?
Niet minder goed, maar anders bedoeld. Een DAC-wijn laat één plek horen; een regionale blend laat de wijnmaker uit meerdere percelen kiezen en elk jaar dezelfde stijl neerzetten. Wat het ene perceel mist, vult het andere aan. Wat je inlevert is het verband met één specifieke wijngaard.
Wat betekent QW?
Qualitätswein, de Oostenrijkse kwaliteitscategorie waarbinnen vrijwel alle serieuze Oostenrijkse wijn valt. Het stelt eisen aan onder meer het minimale suikergehalte bij de oogst en aan de opbrengst per hectare.
Wat doet löss met Grüner Veltliner?
Löss is door de wind aangevoerd, poederfijn stuifmeel uit de ijstijd: zeer diep en vochthoudend. Het houdt de stok ook in een droge zomer uit de stress, wat Grüners met body en rondheid geeft. De kalksteen in dezelfde bodem houdt daarbij de zuurgraad in stand.
Op welke temperatuur schenk je deze wijn?
Tussen de tien en elf graden, zoals de producent adviseert. Te koud verdwijnt de kruidige kant die het ras zijn karakter geeft en houd je alleen het zuur over.
Hoe lang kan ik deze wijn bewaren?
De aanbieder noemt 2029, maar dat is ruim voor een instapwijn van twaalf procent. Reken er in de praktijk op dat deze stijl op zijn best is in de eerste twee jaar na de oogst; frisheid en fruit zijn juist waar je hem voor koopt.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Asperges, gegrilde vis en zeebaars, charcuterie en een borrelplank, de barbecue met gegrilde groenten of gemarineerde kip, schnitzel, quiche, een salade met kruiden en geitenkaas, en de Aziatische keuken met gember, koriander, chili of citroengras.



