Límite Norte de Ramón Bilbao Blanco Reserva
€18.95
Rioja is in het hoofd van vrijwel iedere wijndrinker rood, en dat is historisch verklaarbaar: negentig procent van de productie is dat ook. Maar de streek heeft een witte traditie die ouder is dan de rode reputatie, en die traditie is de afgelopen vijftien jaar grondig opnieuw uitgevonden.
In 2007 werden negen nieuwe rassen aan de toegestane lijst van de Rioja toegevoegd, waarvan een deel vlak daarvoor van de ondergang was gered. Deze Límite Norte is van twee van die rassen gemaakt: Maturana Blanca en Tempranillo Blanco, samen honderd procent van de blend.
Proeven
De wijn is zuiver en licht van kleur, met een bleekgele uitstraling. In de neus komen geuren van citrus, steenfruit en witte bloesem naar boven, aangevuld met een subtiele hint van het vat en tertiaire tonen. Dat laatste is een opvallende aanduiding bij een witte wijn van vier jaar oud: tertiair betekent de aroma’s die pas met rijping ontstaan, zoals noot, honing en een vleugje wasachtigheid.
In de mond is de wijn fris, met een uitstekende zuurgraad en een fijne grip die je bij een witte wijn niet verwacht en die uit de vinificatie voortkomt. Gebalanceerd en harmonieus, met een fijne, lange afdronk.
Twaalf en een half procent alcohol, afgesloten met kurk, en geschikt voor veganisten. Het smaakprofiel is fris en rijk tegelijk, en de wijn is nu op zijn plek.
Twee rassen die bijna verdwenen waren
Maturana Blanca is een oud Riojaans ras waarvan eeuwenlang nauwelijks nog iets terug te vinden was. Onderzoekers hebben het in de jaren negentig in een handvol oude percelen aangetroffen en sindsdien opnieuw aangeplant. Het ras levert hoge zuren, een stevige structuur en aroma’s die naar citrus en groene kruiden trekken.
Tempranillo Blanco heeft een nog opmerkelijker ontstaan: het is geen apart ras maar een spontane mutatie van de rode Tempranillo, die in 1988 in een enkele wijnstok in een Riojaanse wijngaard werd ontdekt. Eén tak van die stok droeg witte druiven in plaats van blauwe, en uit dat ene beginpunt is alle Tempranillo Blanco in de wereld voortgekomen. Het ras geeft bloemige, steenfruitachtige aroma’s en meer body dan je bij een witte druif met deze zuurgraad zou verwachten.
De vinificatie is net zo ongebruikelijk als de blend. De wijn vergist sur lie bij een lage, gecontroleerde temperatuur in betonnen amfora’s. Beton geeft geen smaak af maar laat kleine hoeveelheden zuurstof door, en een amfoorvorm heeft geen hoeken, waardoor de fijne gistresten in een zachte beweging blijven circuleren in plaats van stil te liggen. Dat gistcontact is wat de wijn zijn textuur geeft.
Daarna rijpt de wijn zes maanden op Franse eikenhouten vaten van tweehonderdvijfentwintig liter, het klassieke barriqueformaat, en vervolgens nog twaalf maanden op de fles in de kelder. Die laatste periode is de reden dat de wijn nu al die tertiaire tonen vertoont: een wijn die achttien maanden na de rijping pas in de verkoop komt, is bij aankoop al een stuk verder dan de meeste witte wijnen.
De wijngaarden liggen bij Cuzcurrita op vierhonderdvijftig meter hoogte, in het noordwesten van de Rioja Alta. Dat is het koelste en meest Atlantisch beïnvloede deel van de streek, en de naam Límite Norte, noordelijke grens, verwijst daar rechtstreeks naar. De bodem is alluviaal met grind en houdt weinig vocht vast, en de stenen absorberen de warmte en geven die aan de druiven terug, wat de rijping gunstig beïnvloedt.
Serveren en combineren
De producent adviseert tien tot twaalf graden, en dat is bij deze wijn geen detail. Een witte Rioja met vatrijping en gistcontact heeft die temperatuur nodig: kouder blijven de textuur en de tertiaire tonen gesloten en houd je alleen de zuren over.
Aan tafel noemt de producent wit vlees, truffelparelhoen, romige kazen zoals gorgonzola, en vette vis of kabeljauw. Dat is een opvallend ambitieuze lijst en de wijn kan hem waarmaken, juist door de combinatie van frisheid en body.
Truffelparelhoen is de meest sprekende combinatie: de aardse, bijna nootachtige kant van truffel vraagt om een witte wijn met tertiaire tonen, en een frisse, jonge witte wijn zou daar volstrekt naast vallen. Gorgonzola werkt omdat de zuurgraad door de vetheid snijdt terwijl de body overeind blijft.
Verder past de wijn bij kabeljauw met een romige saus, bij gebakken zeebaars, bij kip uit de oven met tijm, bij kalfsvlees en bij risotto met paddenstoelen. Schenk hem in een ruim glas, niet in een klein witte-wijnglas.
Kort samengevat
- Type: witte wijn uit de Rioja, Spanje (DOC Rioja)
- Druiven: 50 procent Maturana Blanca, 50 procent Tempranillo Blanco
- Producent: Bodegas Ramón Bilbao, Haro
- Herkomst: Cuzcurrita in de Rioja Alta, op 450 meter hoogte, op alluviale grond met grind
- Vinificatie: vergisting sur lie in betonnen amfora’s, 6 maanden op Franse barriques van 225 liter, daarna 12 maanden op de fles
- Smaakprofiel: fris en rijk, met citrus, steenfruit, witte bloesem, een vleugje vat en tertiaire tonen
- Alcohol: 12,5 procent, kurk, 75 centiliter, geschikt voor veganisten
- Serveertemperatuur: 10 tot 12 graden, in een ruim glas
Veel gestelde vragen
Wat is Maturana Blanca?
Een oud Riojaans ras dat eeuwenlang vrijwel verdwenen was en in de jaren negentig in een handvol oude percelen werd teruggevonden. Het levert hoge zuren, een stevige structuur en aroma’s die naar citrus en groene kruiden trekken. Sinds 2007 is het weer officieel toegestaan in de Rioja.
Wat is Tempranillo Blanco?
Geen apart ras maar een spontane mutatie van de rode Tempranillo, in 1988 ontdekt in een enkele wijnstok in een Riojaanse wijngaard waarvan één tak witte druiven droeg. Alle Tempranillo Blanco in de wereld stamt van dat ene beginpunt af.
Waarom vergist deze wijn in een betonnen amfoor?
Beton geeft geen smaak af maar laat kleine hoeveelheden zuurstof door, en een amfoor heeft geen hoeken, waardoor de fijne gistresten blijven circuleren in plaats van stil te liggen. Dat gistcontact geeft de wijn zijn textuur.
Wat zijn tertiaire tonen?
De aroma’s die niet uit de druif of de vergisting komen maar pas met rijping ontstaan: noot, honing en een vleugje wasachtigheid. Dat deze wijn ze al heeft, komt door de zes maanden vat en de twaalf maanden flesrijping voordat hij in de verkoop ging.
Op welke temperatuur schenk je deze wijn?
Tien tot twaalf graden, zoals de producent adviseert, in een ruim glas. Kouder blijven de textuur en de tertiaire tonen gesloten en houd je alleen de zuren over.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Truffelparelhoen, kabeljauw met een romige saus, gebakken zeebaars, kip uit de oven met tijm, kalfsvlees, risotto met paddenstoelen en romige kazen zoals gorgonzola.



