Vacqueyras La Pourpre
€23.95
De zuidelijke Rhône heeft een duidelijke hiërarchie. Onderaan staat Côtes du Rhône, de brede appellatie die de hele vallei beslaat. Daarboven komt Côtes du Rhône Villages, en bovenaan staan de crus: een twintigtal dorpen met hun eigen appellatie, waarvan Châteauneuf-du-Pape de bekendste is.
Vacqueyras hoort bij die crus, sinds 1990, en ligt aan de voet van de Dentelles de Montmirail, de scherpe kalkstenen kam die boven de vallei uitsteekt. De wijnen hebben de kracht van Châteauneuf met iets meer frisheid en voor aanzienlijk minder geld.
Proeven
De wijn is mooi robijnrood. In de neus herken je een discrete hint van eik met een boeket van rozemarijn en tijm. Die kruiden zijn geen poëtische vrijheid: het is de garrigue, de wilde kruidenvegetatie die op de schrale hellingen rond Vacqueyras groeit, en wijnen uit deze streek brengen die toon vrijwel altijd mee.
In de mond zitten delicate hints van kersen en viooltjes. Die bloemige kant naast het rode fruit is wat deze wijn zijn elegantie geeft, en het is iets wat je bij een Grenache van vijftien procent niet per se zou verwachten.
De wijn is rijk en krachtig met een lange afdronk, en het smaakprofiel is complex, krachtig en rijk. Dat zijn geen overdrijvingen bij een Vacqueyras: dit is een van de steviger appellaties van de zuidelijke Rhône.
Vijftien procent alcohol, en daar moet je iets mee. Het is voor de streek en voor dit druivenras normaal, maar het betekent dat de schenktemperatuur en een halfuur lucht het verschil maken tussen een harmonieuze wijn en een alcoholische.
Zesentwintig tot veertig dagen maceratie
De blend bestaat uit tachtig procent Grenache, vijftien procent Syrah en vijf procent Mourvèdre, en die verhouding is de klassieke Vacqueyras-formule. Grenache is de basis en levert rijpheid, rood fruit, vlezigheid en de alcohol; Syrah brengt kleur, de peperige kruidigheid en donker fruit; Mourvèdre voegt in dit kleine aandeel structuur en een wat wildere, leerachtige ondertoon toe en maakt de wijn houdbaarder.
De druiven worden handmatig geoogst en ondergaan daarna een maceratie van zesentwintig tot veertig dagen. Dat is uitzonderlijk lang. Bij een gewone rode wijn blijven sap en schillen een week of twee bij elkaar; veertig dagen is wat je bij Châteauneuf-du-Pape en bij de grote Bordeaux tegenkomt.
Wat zo’n lange weking doet, is in twee fasen te begrijpen. In de eerste weken trekt de alcohol kleurstof, tannine en extract uit de schil, en die tannine is dan nog ruw en samentrekkend. Blijf je daarna doorgaan, dan gebeurt er iets anders: de korte, harde tannineketens binden zich aan elkaar tot langere ketens, en die voelen in de mond fluweelachtig aan in plaats van scherp. Lang weken levert dus niet méér tannine maar zachtere tannine, plus meer kleurstabiliteit en meer diepte. Het vraagt wel perfect gezonde druiven, want een aangetaste bos krijgt in veertig dagen alle tijd om de hele tank te bederven.
Daarna volgt tien maanden rijping, en ook die is bewust verdeeld: zestig procent op beton, dertig procent op hout en tien procent in vaten van zeshonderd liter. Beton is neutraal en geeft geen smaak af, maar is licht poreus, waardoor de wijn kleine hoeveelheden zuurstof opneemt en ronder van textuur wordt zonder houttoon. Het hout geeft de kruidigheid en de discrete eikenhint uit de neus. Een vat van zeshonderd liter, een demi-muid, zit tussen de twee in: groot genoeg om nauwelijks vanille af te geven, klein genoeg om de wijn merkbaar te laten ademen.
Het resultaat van die drie samen is een wijn waarin je het hout nauwelijks als hout terugvindt maar wel als textuur en integratie, en bij een fruitgedreven Grenache is dat precies de bedoeling.
De wijngaarden liggen in het zuiden van de Rhônevallei aan de voet van de Dentelles de Montmirail en in het dorp Vacqueyras zelf, op een bodem van zand- en kiezelhoudende klei. Die kiezels zijn kenmerkend voor de streek: ze houden de warmte van de dag vast en geven die ’s nachts terug, en ze beschermen de bodem tegen uitdroging. Ogier legt zich sinds 1948 op de wijnbouw toe, werkt vanuit kelders in Châteauneuf-du-Pape en is in die appellatie toonaangevend.
Schenken, bewaren en combineren
Bij vijftien procent alcohol is de schenktemperatuur geen bijzaak. Schenk de wijn op zestien tot zeventien graden en niet warmer, in een ruim glas, en zet hem een halfuur tot een uur voor het eten open. Elke graad erboven laat de alcohol sterker naar voren komen en drukt het fruit en de kruidigheid weg.
Een jonge Vacqueyras is nu goed te drinken na wat lucht, en met vijf procent Mourvèdre en deze lange maceratie kan hij ook een paar jaar liggen: reken op een venster van ongeveer vijf tot acht jaar na de oogst, waarin de kruidigheid zich verdiept en de wijn aardser wordt.
De producent noemt wildgerechten, lam, stoofvlees en andere rijke vleesgerechten. Lam is de klassieke en de beste: lamsbout of lamsschouder met knoflook, rozemarijn en tijm, want die kruiden zijn exact de garrigue die ook in het glas zit. Het is een van die combinaties waarbij de wijn en het gerecht naar hetzelfde ruiken.
Bij wild gaat het om hert, wild zwijn en haas, en bij voorkeur gestoofd met laurier en jeneverbes. Stoofvlees werkt om dezelfde reden: een gerecht met tijd en vet, en een wijn met structuur en kruidigheid.
Verder past de wijn bij daube provençale, bij gegrilde lamskoteletjes, bij eendenbout, bij een stevige ovenschotel met aubergine en bij gerijpte harde kazen zoals een oude Comté of een pecorino. Vermijd lichte gerechten; bij vis of gevogelte zonder saus overheerst deze fles alles.
Kort samengevat
- Type: rode wijn uit de zuidelijke Rhône, een van de crus (AC Vacqueyras)
- Druiven: 80 procent Grenache, 15 procent Syrah, 5 procent Mourvèdre
- Producent: Ogier, met kelders in Châteauneuf-du-Pape; wijnbouw sinds 1948
- Herkomst: aan de voet van de Dentelles de Montmirail en in het dorp Vacqueyras, op zand- en kiezelhoudende klei
- Vinificatie: handmatige oogst, maceratie van 26 tot 40 dagen, tien maanden rijping: 60 procent op beton, 30 procent op hout, 10 procent in vaten van 600 liter
- Smaakprofiel: complex, krachtig en rijk, met rozemarijn, tijm, kers, viooltjes en een discrete eikenhint
- Alcohol: 15 procent, 75 centiliter
- Serveertemperatuur: 16 tot 17 graden, niet warmer; een halfuur tot een uur vooraf openen
Veel gestelde vragen
Wat is een cru in de zuidelijke Rhône?
De zuidelijke Rhône heeft drie niveaus: Côtes du Rhône, Côtes du Rhône Villages en de crus, een twintigtal dorpen met hun eigen appellatie en strengere regels. Vacqueyras hoort sinds 1990 bij die crus; Châteauneuf-du-Pape is de bekendste.
Wat doet een maceratie van veertig dagen?
In de eerste weken trekt de alcohol kleurstof en tannine uit de schil, en die tannine is dan nog ruw. Gaat het daarna door, dan binden de korte tannineketens zich tot langere, die in de mond fluweelachtig aanvoelen in plaats van scherp. Lang weken levert dus zachtere tannine, meer kleurstabiliteit en meer diepte.
Waarom rijpt de wijn op drie verschillende vaten?
Beton geeft geen smaak af maar laat zuurstof door en maakt de wijn ronder zonder houttoon; hout geeft de kruidigheid en de eikenhint; een vat van zeshonderd liter zit daartussen, groot genoeg om nauwelijks vanille af te geven en klein genoeg om de wijn merkbaar te laten ademen.
Wat is garrigue?
De wilde kruidenvegetatie op de schrale hellingen van de zuidelijke Rhône en de Provence: tijm, rozemarijn, lavendel en jeneverbes. Het woord wordt ook gebruikt voor de kruidige aroma’s die wijnen uit die streken meebrengen, zoals de rozemarijn en tijm in deze neus.
Hoe schenk ik een wijn van vijftien procent?
Op zestien tot zeventien graden en niet warmer, in een ruim glas, een halfuur tot een uur vooraf geopend. Elke graad erboven laat de alcohol sterker naar voren komen en drukt het fruit en de kruidigheid weg.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Lamsbout of lamsschouder met knoflook, rozemarijn en tijm is de klassieke combinatie. Verder gestoofd wild zoals hert of wild zwijn, stoofvlees, daube provençale, eendenbout, een ovenschotel met aubergine en gerijpte harde kazen.



