BIO Artésis Rouge
€12.95
Côtes du Rhône is de werkwijn van Frankrijk. De appellatie beslaat bijna de hele zuidelijke Rhônevallei, levert elk jaar honderden miljoenen flessen en is daarmee precies het soort naam waar een koper weinig aan heeft: het zegt wat er in de fles mag zitten, niet wie het heeft gemaakt.
Wie het wel heeft gemaakt, doet er daarom des te meer toe. Deze Artésis komt van Ogier, een huis met zijn kelders in Châteauneuf-du-Pape dat sinds 2006 volledig biologisch werkt, en dat verschil is in het glas te volgen.
Proeven
De wijn heeft een kersenrode kleur met paarse tinten. De neus is expressief, met kruiden en volop fruit: pruimen, kersen en bramen. Die kruidige kant is het mediterrane handschrift en wordt in de Rhône garrigue genoemd, naar de wilde kruidenvegetatie die daar op de schrale hellingen groeit: tijm, rozemarijn, lavendel en jeneverbes.
In de mond is de wijn zijdeachtig en vol, en toch fris. Die combinatie is bij veertien en een half procent alcohol geen vanzelfsprekendheid en zegt iets over hoe de druiven zijn geoogst: rijp, maar niet overrijp.
Het smaakprofiel is expressief, zacht en vol. De wijn is biologisch gecertificeerd.
Grenache, Syrah en Mourvèdre, acht maanden op beton en hout
De blend bestaat uit Grenache, Syrah en Mourvèdre, het drietal dat in de zuidelijke Rhône bekendstaat als de GSM. Elk ras heeft daarin een eigen taak. Grenache is de basis en levert rijpheid, rood fruit en alcohol; het is de druif die de wijn zijn vlezigheid geeft. Syrah brengt kleur, de peperige kruidigheid en de donkere fruittonen van braam en pruim. Mourvèdre is de laatrijper van de drie en levert tannine, structuur en een wat wildere, leerachtige ondertoon, en is bovendien het ras dat de wijn houdbaar maakt.
De druiven worden handmatig geoogst en gedeeltelijk ontsteeld. Dat laatste is een stijlkeuze: steeltjes die meegaan in de gistingstank brengen extra tannine en een kruidige, groene frisheid mee, wat een wijn van een warm jaar kan behoeden voor zwaarte.
Na de vergisting onder gecontroleerde temperatuur rijpt de wijn acht maanden, deels op beton en deels in houten foeders. Die combinatie is minder exotisch dan ze klinkt maar wel doordacht. Beton is neutraal en geeft geen smaak af, maar is wel licht poreus, waardoor de wijn kleine hoeveelheden zuurstof opneemt en ronder van textuur wordt zonder houttoon. Een foeder is een groot houten vat, vaak van twintig hectoliter of meer, en juist door die omvang is de verhouding tussen hout en wijn zo klein dat er nauwelijks vanille of geroosterde toon in de wijn komt. Wat je overhoudt, is textuur en integratie in plaats van houtsmaak, en bij een fruitgedreven Grenache is dat precies de bedoeling.
De wijngaarden liggen in de Vaucluse en de Gard, met geselecteerde percelen op de Villafrancien-terrassen van Saint-Marcel-d’Ardèche en op de heuvels van Avignon en Roquemaure. De grond bevat zand uit de Aiguesvallei en gelaagde stenen op de hellingen van Plan de Dieu. Die stenen zijn kenmerkend voor de zuidelijke Rhône: ze houden de warmte van de dag vast en geven die ’s nachts terug, en ze beschermen de bodem tegen uitdroging.
Ogier begint in 1859 en legt zich vanaf 1948 op de wijnbouw toe. Sinds 2006 richt het huis zich volledig op duurzaamheid en wordt er op alle wijngaarden biologisch geteeld. Dat is in de zuidelijke Rhône relatief eenvoudig: de droge, winderige zomers houden de schimmeldruk laag, wat biologische wijnbouw hier haalbaarder maakt dan in een vochtig gebied als Bordeaux.
Combineren met gerechten
De producent noemt vleesgerechten, wild en stevige, oude kazen. Dat is de klassieke driehoek van de zuidelijke Rhône en het klopt: deze wijn heeft genoeg body en genoeg kruidigheid om tegen hartig eten op te kunnen.
Bij wild gaat het om hert, wild zwijn en haas, en bij voorkeur gestoofd; de garrigue-kruidigheid van de wijn sluit aan op de laurier, tijm en jeneverbes die in zo’n gerecht thuishoren. Bij vleesgerechten werkt alles wat langzaam heeft gegaard: daube provençale, stoofvlees, lamsschouder uit de oven.
Oude kazen zijn een goede combinatie zolang ze niet te scherp zijn: een gerijpte Comté, een oude Gouda of een pecorino werken beter dan een stevige blauwe kaas.
Verder past de wijn bij gegrild lamsvlees met rozemarijn, bij ratatouille, bij een stevige pasta met worst en bij gegrilde groenten met olijfolie. Schenk hem tussen de zestien en achttien graden en zet hem een halfuur voor het eten open.
Kort samengevat
- Type: biologische rode wijn uit de zuidelijke Rhône (AC Côtes du Rhône)
- Druiven: Grenache, Syrah en Mourvèdre
- Producent: Ogier, met kelders in Châteauneuf-du-Pape; sinds 2006 volledig biologisch
- Herkomst: percelen in de Vaucluse en de Gard, op zand en gelaagde stenen
- Vinificatie: handmatige oogst, gedeeltelijk ontsteeld, acht maanden deels op beton en deels in houten foeders
- Smaakprofiel: expressief, zacht en vol, met pruim, kers, braam en kruidigheid
- Alcohol: 14,5 procent, 75 centiliter
- Serveertemperatuur: 16 tot 18 graden, een halfuur vooraf openen
Veel gestelde vragen
Wat betekent GSM?
Grenache, Syrah en Mourvèdre, het druivendrietal van de zuidelijke Rhône. Grenache levert rijpheid, rood fruit en alcohol, Syrah kleur en peperige kruidigheid, en Mourvèdre tannine, structuur en een wildere, leerachtige ondertoon.
Waarom rijpt deze wijn deels op beton?
Beton geeft geen smaak af maar is licht poreus, zodat de wijn kleine hoeveelheden zuurstof opneemt en ronder van textuur wordt zonder houttoon. Dat is bij een fruitgedreven Grenache precies de bedoeling.
Wat is een foeder?
Een groot houten vat, vaak van twintig hectoliter of meer. Door die omvang is de verhouding tussen hout en wijn zo klein dat er nauwelijks vanille of geroosterde toon in de wijn komt; wat je overhoudt is textuur en integratie in plaats van houtsmaak.
Wat is garrigue?
De wilde kruidenvegetatie op de schrale hellingen van de zuidelijke Rhône en de Provence: tijm, rozemarijn, lavendel en jeneverbes. Het woord wordt ook gebruikt voor de kruidige aroma’s die wijnen uit die streken meebrengen.
Wat betekent gedeeltelijk ontsteeld?
Een deel van de steeltjes gaat mee in de gistingstank. Die brengen extra tannine en een kruidige, groene frisheid mee, wat een wijn uit een warm jaar kan behoeden voor zwaarte.
Bij welke gerechten past deze wijn?
Gestoofd wild zoals hert of wild zwijn, daube provençale, stoofvlees, lamsschouder uit de oven, gegrild lamsvlees met rozemarijn, ratatouille, pasta met worst en gerijpte kazen zoals Comté of oude Gouda.



